Home

Pedagogen: Martin Luther King

Wie legden de basis voor onze ideeën over opvoeding en onderwijs? In deze rubriek stellen we een pedagoog aan u voor van wie de ideeën over mens en opvoeding nog steeds relevant zijn. Vandaag: de dominee en vredesactivist Martin Luther King.

Onderwijs en vrede: King’s boodschap voor onze samenleving

Martin Luther King wordt in 1929 geboren als Michael Luther King Junior. Hij haalt een doctoraat in de theologie en volgt zijn opa en vader op als dominee in de baptistengemeente van Atlanta. Zijn bekendste toespraak is I have a dream waarin hij zijn hoop op een land van echte vrijheid beschrijft, waar rechtvaardigheid heerst en elk mens gelijkwaardig is. King wordt een leider voor de vele mensen die snakken naar een betere wereld waar huidskleur niet meer bepaalt wie de macht heeft. Op zijn 35e ontvangt King de Nobelprijs voor de Vrede. Hij spreekt zich niet alleen uit over rassenongelijkheid, maar preekt ook over de ongelijke verdeling van rijkdom. In 1968 wordt King vermoord in Memphis, net voor hij een protestmars van stakende vuilnismannen zou leiden.

King wordt beschreven als een man die de lont uit het vuur haalde, zonder dat vuur te doven. In de strijd voor gelijke rechten ontstond er veel agressie en haat, maar King vuurde mensen aan zonder in geweld te vervallen. Door geweldloos verzet probeerde hij structuren van gewelddadigheid en machtsmisbruik lam te leggen.

Als jongeman schrijft King voor de campuskrant over het doel van educatie. Dit korte artikel biedt nog steeds inspiratie voor het onderwijs. King schrijft dat educatie gericht moet zijn op het opvoeden van stevige persoonlijkheden die door helder te denken, ‘kunnen uitstijgen boven de horizon van talloze halve waarheden, vooroordelen en propaganda’. Leerlingen moeten zich leren wapenen tegen de aanhoudende stroom van allerlei meningen en ideeën. Daarnaast moet het onderwijs de leerlingen ook moraal bijbrengen, want ‘educatie zonder moralen is een schip zonder kompas, dat maar wat ronddwaalt.’ School zou daarom de leerling moeten leren om het leven in te richten rond idealen. En, vervolgt King, je moet niet alleen leren wat het goede is, maar je moet je daar ook met liefde voor willen inzetten. ‘Ieder kan zelf beslissen of hij wil wandelen in het licht van scheppend altruïsme of in de duisternis van afbrekende zelfzucht,’ schrijft hij in zijn boek Strength to Love. King gelooft dat de mens door opoffering en liefde ongelijkheid en haat kan ontmaskeren als uiting van angst, achterdocht, vooroordelen en arrogantie.

In het Nederlandse onderwijs is er nog steeds sprake van ongemengdheid of segregatie. Witte scholen worden steeds witter, de zogenoemde zwarte scholen steeds zwarter. Over en weer vinden de groepen mensen het prettig om met hun ‘eigen soort mensen’ te leven en hun kinderen binnen de eigen groep te laten onderwijzen. Toch zullen deze kinderen samen moeten leven in een maatschappij van mensen uit allerlei milieus. De overheid weet zich eigenlijk geen raad met dit probleem. Leg dit naast de groeiende polarisatie in het politieke debat en de actualiteit van Kings boodschap wordt duidelijk.  Hoe kunnen leerlingen onderwezen worden in ‘samenlevingsdenken’? Het gedachtegoed van King wordt in Nederland onder andere doorgegeven in de beweging van de Vreedzame School. Hierbij worden democratie, conflictoplossing, verschillen vieren en verantwoordelijkheid nemen uitgedragen op scholen en in wijken. Het Nederlands Jeugdinstituut noemt het programma een passend preventief programma tegen radicalisering. Inmiddels zijn zo’n duizend scholen in Nederland hierbij aangesloten. Het is een kleine, maar hoopvolle stap in de richting van ‘de goede en rechtvaardige samenleving’ die King voor ogen had: ‘een democratie met sociaal bewustzijn die de waarheden van individualisme en collectivisme met elkaar verzoent.’

Onderwijs en vrede is gepubliceerd als Martin Luther King: Leven rond idealen in het Nederlands Dagblad op 24-09-2019.

Pixabay

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s