Home

Pedagogen: Helen Parkhurst

Wie legden de basis voor onze ideeën over opvoeding en onderwijs? In deze rubriek stellen we een pedagoog aan u voor van wie de ideeën over mens en opvoeding nog steeds relevant zijn. Vandaag: de pedagoge Helen Parkhurst.

Leren is als ademhalen

Helen Parkhurst verveelde zich op school. Het onderwijs dat zij aan het begin van de 20e eeuw volgde, bestond uit antwoorden opzeggen als groep en in stilte luisteren naar de leraar. Het was als het opdienen van een maaltijd om die voor de ogen van de kinderen lekker op te eten, schrijft Parkhurst. Haar eigen ervaringen inspireerde haar om het anders te doen.

De Amerikaanse wordt geboren in 1886 als dochter van een literatuurliefhebber en een herbergier. Op jonge leeftijd is Parkhurst proefpersoon op onderwijscongressen in haar geboortestad. Ze zuigt de onderwijskennis op en met zeventien jaar slaagt ze, zonder opleiding, glansrijk voor het lerarenexamen. In haar eerste jaar op een plattelandsschool in Waterville krijgt ze de leiding over 45 leerlingen. Ze vraagt, pragmatisch als ze is, de oudsten om als assistent te helpen bij de verschillende vakken. De schoolbankjes worden losgeschroefd, zodat er geschoven kan worden met de indeling van de ruimte. De groepjes leerlingen wisselen in samenstelling afhankelijk van niveau en vak. Parkhurst legt in dit jaar de basis voor haar latere onderwijsvernieuwing. Op het schooltje merkt ze dat vrijheid de kinderen meer plezier en betere resultaten oplevert. Haar basisgedachte is dat leren voor kinderen net zo natuurlijk is als ademhalen. Aan de leraar de taak om de omstandigheden en materialen geschikt te maken.

Een paar jaar later organiseert Parkhurst een groots volksdansspektakel op haar school in Tacoma. De schoolleiding is onder de indruk en vraagt haar wat zij het liefste zou willen doen. Een onderwijsexperiment, antwoordt ze. Parkhurst mag daarop aan de slag met de bovenbouw.  Lokalen worden omgebouwd en de vijf gewone leraren worden vakleraren. Parkhurst noemt dit de ‘laboratories’, omdat hier geëxperimenteerd wordt met kennis. De leraren helpen hun leerlingen op weg met ‘assignments’. Dit zijn losse leertaken waarmee de leerlingen hun werk zelf kunnen plannen en op eigen tempo kunnen doorgaan. Ook zijn er verschillende ‘houses’, een soort mentorgroepen. Later voegt Parkhurst  voortgangstabellen toe waarin de leerlingen kunnen aangeven wat zij op een lesdag hebben gedaan. Leerlingen leren daarmee naast plannen hoe ze hun tijd efficiënt en slim in kunnen delen.

In 1922 brengt Parkhurst haar ideeën samen in het boek Education on the Dalton Plan. Volgens Parkhurst is het doel van het onderwijs om zelfredzame en sociaal verantwoordelijke kinderen voort te brengen. Niet alleen kennis en vaardigheden zijn belangrijk, maar ook deugden zoals ijverigheid, openheid, onafhankelijkheid en zorg voor het algemene belang. Parkhurst vat dit samen in het opvoeden van gezonde kinderen zonder angst. Haar onderwijsvernieuwing is vooral gericht op de vorm en minder op de inhoud. Al ziet ze het liefst dat de grenzen tussen vakken zouden vervagen en kinderen de verschillende vaardigheden kriskras door alle vakken heen zouden leren.

In 1928 wordt de eerste Daltonschool in Nederland opgericht en inmiddels zijn er bijna 400 Daltonscholen. Deze scholen kenmerken zich door samenwerking, vrijheid en verantwoordelijkheid, effectiviteit, zelfstandigheid en reflectie. Kinderen worden als het ware kleine ondernemers. Daarbij is er ruimte voor creativiteit, zoals bijvoorbeeld een juffenbril waarmee kinderen met een echte gekleurde bril op zelf gaan reflecteren op hun werk. Het Dalton onderwijs is vandaag de dag anders dan in de tijd van Parkhurst, maar dat is volgens de Nederlandse Dalton Vereniging juist passend bij het Daltonplan. De kern van het Daltononderwijs is immers het experiment.

Leren is als ademhalen is gepubliceerd als Kinderen als kleine ondernemers in het Nederlands Dagblad op 04-09-2019.

Helen Parkhurst_ANP

Beeld: anp

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s